Adıyamanlılar Ve Adıyaman Kimdir

Güneydoğu, Akdeniz bölgelerine yakın bir Coğrafya’da yer alan Adıyaman ilimizin etnik yapısı

Adıyaman ilimiz Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer almaktadır. Son yapılan sayımda nüfusu 624 bin olarak belirlenmiştir. 

Adıyaman ili tarihi geçmişe sahip bir ildir. Her ne kadar Malatya ile çekişmeli bir bölge olsa da Nemrut Dağı gibi tarihi eserlerin olduğu bir yere sahiptir. Ancak biz Adıyaman’ın geçmişi ile değil bugünü ile ilgili bilgi vereceğiz. 

TÜRK-KÜRT-ZAZA

Adıyaman ilimiz Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer almasına karşın terör olaylarının pek nadir olduğu bir ildir. Bunun sebeplerinden birisi de ilde etnik olarak çok farklı kesimlerin bir arada yaşamasıdır. Türkler, Kürtler, Zazalar ve hatta Arap nüfusu da vardır. Bazı ilçelerde Kürtler, bazılarında Türkler bir tanesinde de Zazalar çoğunluktadır. 

TÜRKLERİN ÇOĞUNLUK OLDUĞU YERLER

Adıyaman’ın bütün ilçelerinde Türk nüfusu vardır. Ancak oran olarak en kalabalık Türk nüfusu Gölbaşı ilçesidir. Gölbaşı ilçesinin merkezi dahi köylerinde de Türkler çoğunluktadır. Türk nüfusu içerisinde Türkmenler ve Karapapak Türkleri yer almaktadır. Türkmen nüfusu Sünni ve Alevi Türkmenler olarak ta gruplayabiliriz. 

Adıyaman merkezde de yüksek oranda Türk nüfusu vardır. Merkezde Türk nüfusu çoğunluktadır. Merkezin köylerinde de Türk köyleri vardır. Türklere daha çok Türkmen denilmektedir. Türkmen aşiretleri vardır burada. Türkmen yerleşimleri sadece Sünni değildir. Birçok Türkmen Alevi köyü ve beldesi mevcuttur. Kürt nüfusu da hem merkez de hem de köylerde vardır. Kürtçe konuşup Türkmen olan bazı Alevi köyleri de vardır. Adıyaman için Kürtlerin çoğunlukta olduğu bir yer olarak düşünülür ancak anlattığımız gibi Kürt nüfusu abartılacak kadar fazla değildir.

Besni ilçesine gelecek olursak Besni nüfusunun da çoğunluğu Türkmenlerden oluşmaktadır. İlçe merkezinde ağırlıklı nüfusu Türkmenler oluşturur. Köylerde ise Kürt ve Türkmen köyleri yakın miktardadır. Besni’de çok sayıda Türkmen Alevi yerleşimi de vardır. Buradaki Aleviler ile Kahramanmaraş Alevileri ile yakınlık ve akrabalık vardır. Diğer ilçelerde de olduğu gibi buradaki bazı Alevi köylerinde Kürtçe konuşulmaktadır. Ancak buradaki Alevi nüfusu kendilerini Türkmen olarak adletmektedir. 

Başta yazdığımız Gölbaşı ilçesine tekrar değinelim. Gölbaşı ilçesi Adıyaman’da en kalabalık Türk nüfusunun olduğu ilçedir. İlçe merkezinin neredeyse tamamı Türkmenlerden oluşmaktadır. Köylerin de tamamına yakını Türkmendir. Türkmen Alevi köyleri de vardır. Ancak Merkez ve Besni ilçesi kadar Alevi nüfusu Gölbaşı ilçesinde yoktur. 

Tut ilçesi az nüfusa sahip bir ilçedir. İlçede Türkler çoğunluktadır. Kürt nüfusu da vardır.  İlçe nüfusunun belirgin bir kısmı da Alevidir. Aleviler Merkez ve bir köyde yaşamaktadır. 

KÜRTLERİN ÇOĞUNLUKTA OLDUĞU YERLER

Adıyaman’ın merkez ilçeden  sonra en kalabalık ilcesi olan Kâhta ilçesinde Kürt nüfusu çoğunluktadır. Burada yaşayan Türkler genelde ilçe merkezindeki bazı mahallelerde toplanmıştır. İlçe merkezi dahil köylerde de Kürtler çoğunluktadır. Kâhta ilçesi Menzil Cemaatinin merkezi olması ile de meşhurdur. Buradaki bir köyde bulunanlar Seyit torunu olduğunu söylemektedir. Yani kendi soylarının Peygamber soyundan geldiğini söylemektedir. İnananları da fazla olan bir cemaattir. Yıl içerisinde binlerce kişi Kâhta’da yer alan bu yere ziyarete gitmektedir. Bu insanlar da Seyit torunu olduğunu söylediklerine göre Arap kökenli oluyor. 

Çelikhan ilçesi Kürtlerin çoğunlukta olduğu bir ilçedir. Köyler dahil Kürt nüfusu çoğunluktadır. Burada da hem merkez hem de köylerde Türk nüfusu vardır ancak azınlıktadır. Alevi nüfusu da çok az olan bir ilçedir.

Samsat ve Sincik ilçeleri de Türk ve Kürt nüfusunun karışık olduğu ilçelerdir. Bu ilçeler nüfusu azdır. Bu ilçelerin ikisinde de Alevi nüfusu yoktur. 

ZAZALARIN FAZLA OLDUĞU İLÇE

Adıyaman il sınırları içerisinde Zaza nüfusunun çoğunlukta olduğu tek ilçe Gerger’dir. Gerger haricinde de pek Zaza nüfusu yoktur. Bu ilçenin Merkez dahil köylerinde de Zazalar çoğunluktadır. Zazalardan sonra ise Türkmenler gelmektedir. Türkmenler hem merkezde hem de 3 köyde yaşamaktadır. İlçede az sayıda Kürt nüfusu da mevcuttur. 

TÜRK NÜFUS DAHA FAZLA

Adıyaman da Türk nüfusu da kalabalık, Kürt nüfusu da kalabalık. Ancak Türk nüfusunun kalabalık olduğu ilçeler ve il merkezi göz önüne alındığında Türk nüfusunun daha fazla olduğu söylenebilir. Ancak Kürt nüfusu da azımsanmayacak kadar kalabaliktır. Adıyaman’da ki Alevi nüfusu ise %10 ile %15 arası bir orana sahiptir. Alevi nüfusunun çoğunluğu Türkmen Alevisidir.